november 10, 2013 Comments (0) Trainingsadvies

Overtraindheid

Elke vorm van training is in meerdere of mindere mate een vorm van overtraining. Er dient namelijk altijd overload plaats te vinden om het lichaam te prikkelen en het herstel te stimuleren. Uit onderzoek blijkt, dat 60-80% van alle wedstrijdsporters wel eens te maken heeft gehad met overtraindheid.

Training

Training is het toedienen van belasting prikkels om tot een prestatieverhogende aanpassing te komen. Deze prestatieverhogende aanpassing vindt vooral tijdens het herstel plaats. Als het herstel niet voldoende is, kan de aanpassing nooit optimaal zijn. Te weinig trainen betekent te weinig aanpassing, dus geen trainingseffect. Te veel trainen kan leiden tot overtraindheid. De inspanning – herstel verhouding dient dus altijd in balans te zijn.

Overtraindheid

Als de inspanning – herstel verhouding uit balans is, dus wanneer het lichaam onvoldoende gelegenheid krijgt om zich aan te passen, spreken we van overtraindheid. Dit gaat meestal gepaard met verminderde prestaties. Vaak gaat men hier in de fout. Doordat de prestaties achter blijven denkt men nog meer en harder te moeten trainen, met alle negatieve gevolgen van dien. Vele processen in het lichaam worden gestuurd door het zenuwstelsel en door hormonen. Ook het herstelproces wordt hierdoor geregeld. Tijdens (zware) trainingen wordt er een groot beroep gedaan op het zenuw en hormonen stelsel. Hierdoor raken deze systemen van slag. Overtraindheid kan van korte duur zijn. Een paar weekjes relatieve rust kan vaak voldoende zijn om de prestaties te verbeteren. Blijft men toch hard en veel trainen, dan kan er een serieuze vorm van overtraindheid ontstaan. Een aantal lichamelijke en mentale symptomen openbaren zich. Er ontstaat dan een situatie waarin het zenuwstelsel in een soort alarmfase verkeert. Het spreekt voor zich dat een paar weekjes relatieve rust dan niet meer volstaan. We spreken dan ook van het overtraindheids syndroom.

Actieve overtraindheid

We onderscheiden twee vormen van het overtraindheids syndroom. De actieve en de geremde vorm van overtraindheid. De actieve vorm van overtraindheid wordt gekenmerkt door een aantal symptomen die veroorzaakt worden door een hyperactief zenuwstelsel, vandaar de naam actieve overtraindheid. Een verhoogde hartfrequentie in rust, snelle vermoeidheid, hartkloppingen, verminderde eetlust, slechte nachtrust, snel geprikkeld zijn en verminderde motivatie kunnen signalen zijn dat men te maken heeft met het actieve overtraindheids syndroom. Door een aantal weken de trainingsomvang en intensiteit drastisch te verlagen is het mogelijk om weer op het oude niveau terug te komen. Actieve overtraindheid wordt vaak veroorzaakt door de intensiteit van de training.

Geremde overtraindheid

Neemt men tijdens de actieve vorm van overtraindheid niet de juiste maatregelen, dan kan het hormoon en zenuwstelsel zelfs ongevoelig worden. De symptomen van de actieve overtraindheid verdwijnen vaak weer. De rustpols kan zelfs nog lager worden dan normaal. Het prestatieniveau blijft echter ver achter op de normale situatie en vermoeidheid treedt zeer snel op. Herstel van deze vorm van overtraindheid kan maanden in beslag nemen. Geremde overtraindheid wordt vaak veroorzaakt door de omvang van de trainingen.

Fietstest

Bij overtraindheid zien we tijdens een fietstest vaak lagere hartslag waarden. Dit kan verkeerd geïnterpreteerd worden als zijnde een conditionele verbetering. Tevens kunnen de lactaatwaarden bij overtraindheid tijdens een fiets lactaattest zijn gedaald. Dit zou eveneens vermoeden dat de conditie is verbeterd. De maximale hartslagwaarden worden echter niet bereikt. Tevens is er een daling van het gefietste vermogen te zien. Meestal ligt het hijgpunt tijdens een fietstest veel lager bij één van de vormen van overtraindheid.

Externe factoren

Niet alleen training kan overtraindheid veroorzaken. Privé omstandigheden, werkdruk, stress, examens, wedstrijdspanning, kunnen allen aan overtraindheid ten grondslag liggen. Na een ziekteperiode niet genoeg uitzieken, maar te snel weer (intensief) gaan trainen heeft ook een negatieve invloed. Ook andere prikkels zoals klimaat of tijd veranderingen, veel reizen en jetlag kunnen overtraindheid veroorzaken.

Voorkomen is beter dan genezen

Zoals in de aanhef van dit artikel al te lezen is, heeft bijna elke wedstrijdsporter wel eens te maken gehad met overtraindheid. Goed naar de signalen van het lichaam luisteren is van groot gewicht. Herstelbevorderende maatregelen, voldoende rust en het vermijden van stress, kunnen er eveneens voor zorgen dat het overtraindheids spook buiten de deur blijft. Het bijhouden van een sportlogboek is niet alleen verstandig maar zeker voor wedstrijdsporters noodzakelijk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Spring naar werkbalk