juli 17, 2013 Comments (3) MTB tips

Drivetrain vervangen

In een eerder artikel hebben ik al geschreven op welke wijze je je crankstel kunt vervangen. In dit artikel schrijf ik hoe je je volledige overbrenging, ook wel drive train genoemd, vervangt. Onder drive train of overbrenging verstaan wij alle bewegende delen van je mountainbike zoals:

  • kettingbladen
  • Ketting
  • Cassette
  • Shifters
  • Derailleurs

In dit artikel gaan wij er vanuit dat de derailleurs niet vervangen moeten worden. Mocht dit wel het geval zijn en heb je problemen met de afstelling dan kun je hier lezen hoe je deze correct afstelt. Voordat we aan de slag eerst een handige checklist met benodigdheden.

Benodigdheden

De juiste kettingbladen (klinkt logisch, maar let op dat jouw kettingbladen gelijk zijn aan je huidige bladen). Gelijk betekent in dit geval dat de eigenschappen hetzelfde zijn. Let hierbij vooral op de vertanding en de steek van je kettingbladen. Deze informatie is vaak terug te vinden op het blad zelf. In mijn geval heb ik een blad van Truvativ 38T met een steek van 104 (gevolgd door een nummer) BCD. Mijn kleine blad is eveneens van Truvativ maar dan een 22 tands, zelfde steek.

kettingbladen

BCD  staat voor Bolt Circle Diameter. BCD is de diameter van de cirkel die loopt door het hart van de bevestigingsgaten van een kettingblad. Bij een kettingblad met vier armen is de BCD makkelijk te bepalen door de afstand tussen twee tegenover elkaar liggende gaten op te meten. De meest gangbare crankstellen met drie kettingbladen hebben meestal twee verschillende BCD’s. Voor het grote / middenblad is dat vaak 104 millimeter en voor het kleine blad is dat meestal 64 millimeter. Bij crankstellen met drie of vijf armen is de BCD lastiger te bepalen omdat de gaten niet tegenover elkaar liggen. Wanneer dit het geval is spreek je vaak over steek. De steek wordt gemeten door de afstand tussen twee naast elkaar gelegen bladboutgaten te nemen.

Heb je zelf een nieuwe kettingbladen nodig? Futurmshop en BikesNparts bieden beide een breed assortiment kettingbladen aan. Bekijk hier het aanbod op Futurmshop of bekijk het aanbod op BikesNparts.

Ketting: bij de ketting moet je vooral letten of je een 8, 9 of 10 speed ketting hebt. De meeste mountainbikes zijn tegenwoordig afgemonteerd met een 9 of 10 speedketting. Daarnaast is het verschil in kwaliteit tussen de diverse kettingen groot. KMC is in dit geval een leverancier van hoogwaardige kettingen. Op zoek naar een geschikte ketting voor je mountainbike een compleet overzicht vind je hier.

Cassette: net als bij de kettingbladen is het zaak om de juiste cassette te bestellen. Ook hier geldt kijk goed naar specificaties en het type. Hoe meer vertandingen hoe lichter verzet je kunt rijden. Uiteraard moet je wel goed opletten dat je voorbladen (groot en klein) goed werken in combinatie met je cassette.

Gereedschap

Naast een checklist van het materiaal hier ook een checklist voor het gereedschap:

gereedschap

  • Cassettesleutel: Let op niet elke sleutel is geschikt voor elke type cassette. Wanneer je deze sleutel gaat aanschaffen kijk dan goed welk type cassette je hebt of kijk naar de specificaties in de webstore waar je hem koopt.
  • Inbussleutels of torx sleutel: Om de schroeven van je bladen los te krijgen moet je gebruik maken van verschillende inbussleutels. In mijn geval in 6mm inbus en 8 mm inbus. Afhankelijk van het type bouten kan het ook zijn de je gebruik moet maken van torx sleutel.
  • Speedlink (tang): Wordt je ketting uiteindelijk verbonden met een speedlink dan kan het handig zijn om gebruik te maken van deze tang.
  • Montage pasta en loctite, beide noodzakelijk. Montage pasta wordt gebruikt om alle bewegende delen te voorzien van vet. Hierdoor voorkom je dat na verloop van tijd de boel gaat vastlopen. Locitite wordt vooral gebruikt om schroefdraaid mee in te smeren. Hiermee voorkom je dat de boel gaat roesten en dat door het roesten de schroeven niet meer los krijgt.
  • Kettingpons: de nieuwe ketting zal bij aanschaf waarschijnlijk nog niet op de juiste lengte zijn. Mocht dat niet zo zijn, zul je de ketting op lengte moeten maken met behulp van een kettingpons.

Stappenplan

Om alles te demontoren en opnieuw te monteren voer je de volgende stappen uit:

  • Verwijderen van de oude ketting
  • Demonteren kettingbladen
  • Monteren kettingbladen
  • Demonteren cassette
  • Monteren cassette
  • Nieuwe ketting op lengte maken
  • Ketting monteren


Verwijderen van de oude ketting

Voordat je de bladen van je crankstel kunt verwijderen is het handig om als eerste de ketting te verwijderen. Is je ketting bevestigd met behulp van een speedlink dan is het een kwestie van het los halen van de speedlink en je kunt de ketting verwijderen. Bestaat de ketting uit een geheel, dan zul je moeten ponsen met behulp van een kettingpons. Wanneer je ketting bevestigd is met een speedlink kun je hiervoor speciaal gereedschap gebruiken. Zo heeft KMC twee verschillende soorten tangen om de speedlink de demonteren en te monteren.                                                        

speedlink

 Demonteren van je kettingbladen

Nadat je de crank los hebt gehaald (hier lees je hoe je dat doet) is het tijd om de versleten kettingbladen te vervangen. In principe is het verwijderen van de kettingbladen, nadat je de crank hebt losgehaald een vrij eenvoudige klus. Waar in ieder geval opgelet moet worden is of de bouten die bevestigd zijn op het kettingblad inbus bouten of Torx bouten zijn. Mijn kettingbladen zijn voorzien van inbusbouten van 8mm en 6 mm. Als eerste demonteer ik het kleine kettingblad en daarna het grote. Bij het demonteren van het grote kettingblad heb ik twee inbussleutels nodig die ik in tegengestelde richting draai.

kettingbladen vervangen

 

 

 

 

 

 

 

MTBfan tip: Zorg dat je bout en moer bij elkaar houdt. De reden hiervan is dat deze namelijk op elkaar inslijten. Haal je bouten en moeren door elkaar dan kan het zijn dat er speling optreedt.

Monteren van de kettingbladen

Nu alles is gedemonteerd is het zaak om alle het nieuwe materiaal te monteren. Voordat je begint met monteren is het belangrijk om alles netjes schoon te maken. Zorg dat al het vuil, modder en zand is verwijderd. Nu kun je alles weer bevestigen zoals je het daarvoor hebt gedemonteerd.

Gebruik bij de montage altijd anti-seize-pasta dit voorkomt namelijk dat bouten en moeren gaan oxideren en je ze een volgende keer niet meer los krijgt. Let wel op bij de montage van de bladen dat je deze op de juiste wijze monteert. Je kunt de kettingbladen namelijk op verschillende manieren monteren maar er is er maar een de juiste. De meeste kettingbaden hebben een markering aan de binnenzijde of uitsteeksel of pijltje dat ter hoogte van de crank moet komen.

kettingblad - niet aflopenLet op dat het pennetje (rood omkaderd) altijd gemonteerd is op het kettingblad. Dit pennetje zorgt er namelijk voor dat de ketting tussen de crank het blad vastgeklemd raakt. Gebeurt dit namelijk dan kun je je frame ernstige schade toebrengen.

Ketting monteren

Nadat je de crank weer hebt gemonteerd is het zaak de ketting op maat te maken. Wanneer je standaard een nieuwe ketting koopt is deze namelijk altijd te lang. Je maakt de ketting heel simpel op lengte door de schakels van de oude ketting te tellen. In mijn geval bestond de oude ketting

hele ketting

uit 108 schakels (exclusief de speedlink). In de nieuwe situatie heb ik dus precies de 108 schakels afgemeten. Let hierbij ook op dat de ketting die je op maat maakt laat eindigen op de binnenschakel en niet op de buitenschakel. Zoals de rechter afbeelding laat zien wordt aan de binnenschakel de speedlink verbonden. Het andere uiteinde van de ketting (ook binnenschakel) wordt met behulp van de andere speedlink verbonden. Uiteindelijk zorgen beide schakels er voor dat de ketting weer een geheel wordt. Het definitief vastmaken van de speedlink aan de ketting doe je het gemakkelijkst met een montage tang (zie verwijderen oude ketting).

Job done, alles weer nieuw en je bike rijdt weer als een zonnetje.

Veel plezier met biken.

3 Responses to Drivetrain vervangen

  1. Han vd Klugt zegt:

    Hallo, ik heb een vraagje.
    ik citeer even uit bovenstaand artikel.
    “”Je kunt de kettingbladen op verschillende manieren monteren er is er maar een de juiste. De meeste kettingbaden hebben een markering aan de binnenzijde of uitsteeksel of pijltje dat ter hoogte van de crank moet komen.””
    tot zover is dat duidelijk, echter je kunt het ketting blad dan nog steeds op twee manieren monteren, bij sommige bladen staat de vertanding enigszins schuin
    in het ene geval staat bij montage de vertanding schuin naar voren in de draairichting maar als je het blad omdraait (nog steeds met de markering en/of pijltje bij de crank) staat de vertanding naar achteren gezien in de draairichting
    welke is de juiste ?
    met vriendelijke groet
    Han

  2. Dag Han,

    kun jij wellicht een foto sturen van jouw blad? Kennelijk is het bij jou lastiger te zien.

  3. Peter M. zegt:

    Han, je denkt te ingewikkeld. Maar je hebt zeker gelijk dat je kettingbladen vaak ook verkeerd om kunt monteren.

    Onderstaand komt mogelijk te laat voor Han, maar mocht een ander er mee zitten dan hier een paar tips.

    Ten eerste: Zoals het versleten kettingblad gemonteerd was monteer je precies zo je nieuwe kettingblad. We hebben tegenwoordig bijna allemaal een mooie GSM met fototoestel. Als je alles op de foto zet kan je terug kijken om te zien hoe het ook al weer in elkaar zat. Dat is de makkelijke manier.

    Ten tweede: Vaak is een kettingblad voorzien van gefreesde/verzonken randen om bijvoorbeeld de kettingbladbouten (half-)verzonken te monteren. Als je een twee- of drie bladensysteem hebt betekent dit vaak dat het grote blad de ingefreesde rand aan de buitenzijde heeft en het blad daar weer achter aan de binnenkant.

    Ten derde: Vaak zijn bladen voorzien van reclame/merk/type teksten. Gemonteerd zijn deze vaak, indien goed gemonteerd, vanaf de rechterzijde van de fiets te lezen.

    Er zijn zoveel fabrikanten die bladen aanbieden ter vervanging van de originelen dat er ook zoveel uitzonderingen kunnen zijn, maar met gezond verstand kom je ver. En anders heb je altijd nog onze vriendelijke en hardwerkende LBS.

    Mocht je zelf ook een tip hebben plaats dan ook een reactie. Bouwen we met zijn allen een mooie vraagbaak op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>